2026-04-26 –, 1. Kat Atölye Language: Turkish
Özgür yazılım hareketi, kullanıcı özgürlüğünü ve toplumsal faydayı merkeze alırken; dijital dünyanın en savunmasız özneleri olan çocuklar bu mücadelenin neresinde duruyor? Çocuk Hakları Gönüllüleri Derneği (ÇOHAG) olarak, 2015 yılındaki kuruluş vizyonumuzu 2026’nın dijital gerçekliğiyle harmanladığımız bu panelde; dijital mahremiyetin sadece bir 'güvenlik' meselesi değil, temel bir çocuk hakkı olduğunu savunuyoruz.
2022-2025 yılları arasındaki pasif dönemimizin ardından, 'Yeniden Aktivasyon' stratejimiz kapsamında dijital hak savunuculuğunu önceliğimize aldık. Kapalı kaynaklı algoritmaların, büyük dil modellerinin ve ticari veri madenciliğinin çocukların gelişimsel süreçleri üzerindeki tahakkümünü sorguluyoruz. Özgür yazılım felsefesinin sunduğu şeffaflık ve denetlenebilirlik imkanlarının, çocukların ifade özgürlüğünü ve mahremiyetini korumada nasıl bir 'dijital kalkan' oluşturabileceğini tartışmaya açıyoruz.
Panelimizde; yazılım özgürlüğünü diğer tüm özgürlük mücadelelerinden ayrı görmeyen bir yaklaşımla, sivil toplumun gönüllü gücünü dijital etik ve çocuk hakları paydasında nasıl birleştirebileceğimize dair bir yol haritası sunacağız. Özgür yazılım, özgür çocuk içindir.
Bu oturumda, dijital dünyanın en geniş ama en az söz hakkına sahip kitlesi olan çocukların haklarını; özgür yazılımın sunduğu imkanlar ve güncel tehditler üzerinden masaya yatırıyoruz. 2015'ten bugüne taşıdığımız saha disiplinini, 2026'nın karmaşık dijital mimarisiyle karşı karşıya getiriyoruz.
Oturumda şu temel eksenler üzerinden bir tartışma yürütülecektir:
Veri Madenciliği ve Erken Çocukluk: Kapalı kaynaklı platformların ve "ücretsiz" uygulamaların çocuk verilerini işleme biçimleri; dijital ayak izlerinin rızasız ticarileştirilmesi.
Hak mı, Güvenlik mi?: Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ışığında, dijital mahremiyetin çocuk gelişimi için neden bir "tercih" değil, "temel hak" olduğu.
Bir Savunma Aracı Olarak Özgür Yazılım: Şeffaflık ve denetlenebilirlik ilkelerinin, çocukları gözetim toplumundan korumada nasıl bir "dijital kalkan" oluşturabileceği.
Yapay Zeka Etiği: Üretken sistemlerin ve büyük dil modellerinin çocukların bilgiye erişim ve ifade özgürlüğü üzerindeki etkisi; önyargılı algoritmalara karşı özgür yazılımın rolü.
Yeni Dönem Aktivasyonu: 2022-2025 arası verilen aranın ardından, dijital savunuculuğun hak mücadelesinin merkezine yerleşme süreci ve gönüllü ağının bu dönüşümdeki payı.
Oturumun Çıktısı:
Katılımcılara, özgür yazılımın sadece teknik bir tercih değil, aynı zamanda temel bir hak savunuculuğu enstrümanı olduğunu somut örneklerle göstermeyi hedefliyoruz. Kapanışta, yazılım topluluğu ile sivil toplumun bu kesişim kümesinde nasıl ortak projeler üretebileceğine dair bir tartışma zemini açılacaktır.
2000 yılında Bolu’da doğan İsmailcan Kaya, ortaokul ve lise öğrenimini de Bolu’da tamamlamıştır. Lisans eğitimini Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisat bölümünde başarıyla bitiren Kaya , akademik gelişimini Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi’nde İktisat alanında yüksek lisans yaparak sürdürmektedir.
Strateji, vizyon ve disiplin odaklı bir çalışma prensibini benimseyen Kaya, profesyonel kariyerine eğitim sektöründe faaliyet gösteren Pars Eğitim ve Organizasyon’un Kurucu ve Genel Müdürü olarak devam etmektedir. Geçmişte Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Stratejik Düşünce Enstitüsü gibi önemli kurumlarda stajyer olarak görev almış; Gençlik ve Spor Bakanlığı projelerinde ise eğitmen ve kamp lideri olarak sahada aktif rol üstlenmiştir.
Üniversite yıllarında sosyal girişimcilik ve liderlik alanlarında aktif rol alan Kaya, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Girişimci Liderler Topluluğu'nda 2020-2024 yılları arasında görev almıştır. Bu süreçte Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılığı ve ardından Yönetim Kurulu Başkanlığı görevlerini üstlenerek topluluk yönetimi ve organizasyon süreçlerini başarıyla yönetmiştir.
Sivil toplumla lise yıllarında tanışan Kaya, 2017-2019 yılları arasında T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hakları Komiteleri Bolu İl Başkanı olarak görev yapmıştır. Bu alandaki uzmanlığını Çocuk Hakları Gönüllüleri Derneği bünyesinde uzun yıllar Denetim Kurulu Başkanı olarak pekiştirmiş, 2024 yılı itibarıyla da Başkan Yardımcılığı sorumluluğunu üstlenmiştir. Eş zamanlı olarak Sigma Kalite ve Kariyer Kulübü Derneği'nde Genel Sekreterlik görevini yürütmektedir.
Kaya, UNICEF ve T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından verilen "Çocuk Hakları Eğitici Eğitimi" ile Kamu Denetçiliği Kurumu’ndan "Ombudsmanlık Akran Eğitici Eğitimi" sertifikalarına sahiptir. Etkili iletişim, hitabet ve ekip yönetimi konularındaki yetkinliklerini, çocuk hakları savunuculuğu ve eğitim projeleriyle birleştiren İsmailcan Kaya; akademik bilgi birikimini sahadaki tecrübesiyle harmanlayarak sürdürülebilir toplumsal fayda sağlamayı hedeflemektedir, iyi derecede İngilizce bilmektedir.
2001 yılında Bolu'da doğan Muhammet Talha Bayrakdar, lise eğitimini birincilikle tamamladıktan sonra Türk Hava Kurumu Üniversitesi Yazılım Mühendisliği bölümünde tam burslu olarak yükseköğrenimine devam etmektedir.
Yazılım geliştirme ve yapay zekâ alanlarında çalışmalar yürüten Bayrakdar, Python, C ve Shell programlama dillerinde aktif olarak proje geliştirmektedir. Yapay zekâ teknolojilerinin yalnızca teknik bir mesele olmadığına, aynı zamanda derin toplumsal ve etik boyutları olan bir dönüşüm olduğuna inanan Bayrakdar, bu perspektifle Sağlık Bakanlığı bünyesinde yapay zekâ eğitimleri vererek teknik bilgisini kurumsal düzeyde paylaşmıştır. Teknoloji ve toplum ilişkisi üzerine ulusal düzeyde de söz alan Bayrakdar, ulusal bir televizyon kanalında yayımlanan "Yapay Zekâ: Ütopya mı, Distopya mı?" programına konuşmacı olarak katılmıştır.
Teknik çalışmalarının yanı sıra sivil toplum alanında da aktif sorumluluklar üstlenen Bayrakdar, Çocuk Hakları Gönüllüleri Derneği yönetim kurulu üyesi olarak çocuk haklarının korunması, toplumsal farkındalığın artırılması ve gençlerin karar alma süreçlerine katılımının güçlendirilmesi amacıyla yürütülen projelerde yer almaktadır. Yazılım mühendisliği geçmişiyle sivil toplum çalışmalarını bir arada yürütmesi, Bayrakdar'a teknoloji ve insan hakları kesişimini hem teorik hem de pratik düzeyde ele alma imkânı sunmaktadır.
Gençlik politikaları alanında da aktif rol üstlenen Bayrakdar, halihazırda Gençlik ve Spor Bakanlığı bünyesinde gönüllü kamp lideri olarak görev yapmaktadır; Demokrasi ve Özgürlükler Adası'nda gerçekleştirilen "Gençlerle Sivil Anayasa Buluşması" programında önce katılımcı programın ilerleyen ayaklarında moderatör olarak yer almıştır. Genç Kitaplar projesi kapsamında düzenlenen ulusal kitap tanıtım yarışmasında birincilik elde etmiş; iki sefer olmak üzere panel konuşmacısı olarak yapay zeka, gençlik, değerler ve düşünce dünyası üzerine konuşmalar gerçekleştirmiştir.
Uluslararası deneyimlere önem veren Bayrakdar, gençlik projeleri kapsamında Üsküp, Saraybosna ve Mostar'da bulunmuş; farklı kültürel bağlamlarda edindiği deneyimleri yazılı çalışmalarla değerlendirmiştir. Savunma sanayii ve ileri teknoloji alanlarında yapay zekâ destekli sistemler üzerine uzmanlaşmayı hedefleyen Bayrakdar, teknoloji projeleri başta olmak üzere çeşitli platformlarda proje geliştirme çalışmalarını sürdürmektedir.
Mesleki çalışmalarının dışında aktif bir yaşam sürdüren Bayrakdar, lisanslı yelkenkanat pilotudur. Bunun yanı sıra oryantiring sporunda hem sporcu hem de hakem olarak görev yapmakta; bu disiplinlerin kendisine kazandırdığı stratejik düşünme ve saha yönetimi becerilerini profesyonel hayatına da taşımaktadır. İngilizce ve başlangıç seviye Arapça bilen Bayrakdar, farklı kültürel ve dilsel bağlamlarda iletişim kurabilmektedir.
2001 yılında İstanbul’da doğan Zeynep Gülebağlan, sosyoloji alanında eğitim almış, çocuk hakları, toplumsal gelişim, sürdürülebilir sosyal etki ve kurumsal eğitim alanlarında çalışmalar yürüten bir profesyoneldir. Sinop Üniversitesi Sosyoloji bölümünde lisans eğitimini tamamlayan Gülebağlan, akademik birikimini saha deneyimi ve ulusal–uluslararası iş birlikleriyle destekleyerek sosyal etki odaklı projelerde aktif rol almaktadır.
Çocuk hakları alanındaki çalışmalarına erken yaşlarda başlayan Gülebağlan, 13 yaşından itibaren ulusal çocuk hakları platformlarında aktif rol almış ve hak temelli yaklaşımı benimseyen çalışmalar yürütmüştür. Çocuk hakları, çocuk işçiliği, toplumsal cinsiyet eşitliği ve sosyal uyum konularında yürüttüğü eğitim, atölye ve saha çalışmaları ile gençlerin ve çocukların güçlendirilmesine yönelik projelerde yer almıştır.
Ulusal ve uluslararası kurumlarla gerçekleştirilen projelerde içerik geliştirme, eğitim modülü tasarımı ve dijital içerik üretimi alanlarında katkı sağlayan Gülebağlan, UNICEF bünyesinde yürütülen çalışmalarda modül içerikleri hazırlanması ve podcast seslendirme süreçlerinde görev almıştır. Bunun yanı sıra tasarım odaklı düşünme, toplumsal cinsiyet eşitliği ve gençlik katılımı konularında eğitim programları ve kapasite geliştirme çalışmaları yürütmüştür.
Sivil toplum alanında aktif bir liderlik üstlenen Gülebağlan, Çocuk Hakları Gönüllüleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı olarak çocuk ve genç odaklı projelerin geliştirilmesi, hak temelli çalışmaların yaygınlaştırılması ve sivil toplum kapasitesinin güçlendirilmesi için çalışmalar yürütmektedir. Bu kapsamda konferanslar, çalıştaylar, sosyal etki programları ve farkındalık etkinliklerinin planlanması ve yürütülmesinde aktif rol almaktadır.
Aynı zamanda sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda sosyal sorumluluk projeleri, çok paydaşlı iş birlikleri ve gençlik katılımını güçlendiren organizasyonların geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Konferans, panel, eğitim ve organizasyon süreçlerinde içerik geliştirme, moderasyon, konuşmacı koordinasyonu ve proje yönetimi alanlarında çalışmalar yürütmektedir.
Profesyonel kariyerinde eğitim ve kurumsal gelişim alanına da odaklanan Gülebağlan, halihazırda SigmaCert Global bünyesinde eğitim biriminde profesyonel olarak görev almakta olup kurumların eğitim programlarının geliştirilmesi, uluslararası standartlara yönelik farkındalık çalışmalarının yürütülmesi ve kurumsal kapasite geliştirme süreçlerine katkı sağlamaktadır.
Proje yönetimi, eğitim tasarımı, sosyal etki programları, veri analizi ve iletişim alanlarında yetkinliklere sahip olan Gülebağlan; ulusal ve uluslararası kurumlarla yürütülen sosyal etki projeleri, eğitim programları ve sürdürülebilir kalkınma odaklı çalışmalar kapsamında faaliyetlerini sürdürmektedir.